Yabancı Mahkeme Kararlarının Türkiye'de Tanınması ve Tenfizi

Elinizde bir yabancı mahkeme kararı varsa ve karşı taraf, mal varlığı veya konunun kendisi Türkiye ile bağlantılıysa, bu karar Türkiye'de kendiliğinden geçerli olmaz. Amacınıza göre tanıma, tenfiz veya her ikisine birden ihtiyaç duyabilirsiniz.

Pratikte Tanıma ve Tenfiz

• Tanıma, yabancı kararın Türkiye'de de verildiği ülkedeki kesin hüküm etkisiyle sonuç doğurmasını sağlar. Statüye ilişkin kararlarda (boşanma gibi) veya kararın yalnızca kesinleşmiş olarak kabul edilmesi gerektiği durumlarda genellikle yeterlidir.
• Tenfiz, kararın Türkiye'de fiilen uygulanmasının sağlanması gerektiğinde gerekir — en yaygın olarak, karar bir tarafı ödemeye mahkûm ediyorsa ve o taraf veya mal varlığı Türkiye'de bulunuyorsa.

Karar hem bir hususu tespit edip hem ödeme hükmü içeriyorsa, tek bir davada her ikisi birden talep edilebilir.

Türk Mahkemesi Neyi İnceler?

Tanıma veya tenfiz davasına bakan Türk mahkemesi, yabancı kararın esasını yeniden incelemez — uyuşmazlığı yeniden yargılamaz. Milletlerarası özel hukuk çerçevesinde genellikle şunları değerlendirir:

• Kararı veren ülke kararlarının tanınması için bir dayanak bulunup bulunmadığı (tenfiz için genellikle bir antlaşma, fiilî karşılıklılık veya o ülkede Türk kararlarının tenfizine imkân veren bir düzenleme aranır)
• Yabancı mahkemenin Türk hukukunda tanınan ilkeler çerçevesinde yetkili olup olmadığı
• Kararın, verildiği ülke hukukuna göre kesinleşmiş olup olmadığı
• Tanıma veya tenfizin Türk kamu düzenine aykırı olup olmadığı
• Davalının asıl yargılamada savunma hakkının usulüne uygun şekilde tanınıp tanınmadığı

Genel Süreç

• Dilekçe, yetkili Türk hukuk mahkemesine sunulur; genellikle davalının Türkiye'deki yerleşim yeri mahkemesi, taraflardan hiçbiri Türkiye'de ikamet etmiyorsa Ankara.
• Yabancı karar, kesinleştiğinin kanıtıyla birlikte sunulur — genellikle apostil şerhli (veya başka bir onay yöntemiyle) ve yeminli Türkçe tercümesiyle.
• Karşı tarafa tebligat yapılır; karşı taraf da yurt dışındaysa bu süreç uzayabilir.

Yurt Dışından Başlatma

Bu sitede anlatılan çoğu işlemde olduğu gibi, tanıma veya tenfiz davası açmak için Türkiye'de bulunmanız gerekmez. Türkiye'deki bir avukata vekalet verdiğinizde, avukat davayı açabilir, süreci yönetebilir ve sizi uzaktan bilgilendirebilir. Başlangıçta genellikle gerekenler:

• Kesinleşmiş yabancı karar (gerekiyorsa apostil şerhli)
• Türk avukata vekalet veren bir vekaletname
• Temel kimlik belgeleri ve talep eden bir şirketse ilgili şirket belgeleri

Yabancı Hakem Kararları

Yabancı hakem (tahkim) kararları, mahkeme kararlarından biraz farklı bir rejime tabidir — Türkiye, yabancı hakem kararlarının tanınması ve tenfizine ilişkin New York Sözleşmesi'ne taraftır ve bu, kendine özgü bir çerçeve sunar. Konunuz bir mahkeme kararı değil de bir hakem kararıysa, bunu en başından belirtmeniz faydalı olur.